Darmowa transkrypcja mowy na tekst — język włoski

Włoskim jako językiem ojczystym mówi około 65 milionów ludzi. Jest językiem urzędowym Włoch i San Marino, językiem roboczym Watykanu, jednym z czterech języków narodowych Szwajcarii — gdzie około 8 % ludności podaje włoski jako swój język główny — oraz uznanym językiem mniejszościowym w Istrii i wzdłuż wybrzeża Słowenii. Jest to zarazem standard młody: gdy Włochy jednoczyły się w 1861 roku, włoskiego używała na co dzień tylko niewielka mniejszość, a większość ludzi mówiła miejscowym językiem romańskim. Włoski rozszedł się przez szkołę, potem przez radio i telewizję — i dlatego niemal każde włoskie nagranie ma pod standardem warstwę regionalną.

Pierwsze, czego włoski wymaga od transkryptu, to długość spółgłoski. Podwojone spółgłoski nie są ozdobą — zmieniają wyraz. Casa to dom, a cassa to skrzynia; nono to dziewiąty, a nonno to dziadek; caro to drogi, a carro to wóz; sete to pragnienie, a sette to siedem; papa to papież, papà to tata, a pappa to papka dla niemowląt. Jedyną różnicą, jaką dostaje ucho, jest to, jak długo spółgłoska jest trzymana — system słuchający włoskiego musi więc zmierzyć czas trwania, a potem przenieść go do pisowni. Naprawdę kłopotliwe jest to, że to samo wydłużenie zachodzi też między wyrazami: w środkowych i południowych Włoszech „a casa" wymawia się z długim c, [akˈkaːsa], ale nadal zapisuje przez jedno. Dźwięk się podwaja, pisownia nie może.

Dalej są znaki nad literami i między nimi. Akcent grawis bywa całą różnicą znaczenia: è to „jest", a e to „i"; dà to „daje", a da to „od"; sì to „tak", a si to zaimek zwrotny; né to „ani", a ne to partykuła. Współczesny włoski zapisuje perché, poiché i né akcentem ostrym, a nie grawisem. Apostrofy oznaczają elizję, a nie dzierżawczość — l'amico, dell'anno, d'accordo — a reguły są na tyle wąskie, że łatwo się na nich potknąć: un'amica bierze apostrof, bo jest rodzaju żeńskiego, un amico nie; un po' bierze go, bo jest skróceniem od poco; a qual è nie bierze żadnego. Na tym wszystkim siedzi nieme h, które istnieje we włoskim niemal wyłącznie po to, by trzymać homofony osobno: ha i a, hanno i anno, ho i o brzmią dla ucha identycznie i rozstrzygnąć je może tylko gramatyka.

ConvertSpeech obsługuje to wszystko automatycznie. Przesyłasz plik, a silnik zapisuje wypowiedziany włoski jako tekst z interpunkcją, przeszukiwalny i gotowy do wklejenia do dokumentu, pliku napisów lub narzędzia tłumaczącego. Nie ma nic do instalowania, wszystko działa w przeglądarce, a pierwsze minuty są darmowe, bez zakładania konta.

To prawdziwy, 45-sekundowy fragment nagrania włoskiego audiobooka, przepuszczony przez nasz silnik AI dokładnie tak, jak przeszedłby przez niego Twój własny plik. Nic nie zostało potem wygładzone — poniżej czytasz to, co wróciło, razem z potknięciami. Włącz odtwarzanie i czytaj razem z lektorem.

Warto zauważyć, jak wiele z tego jest kwestią pisowni, a nie słuchu. Ve l'ho già detto zlewa lo i ho w l'ho i zachowuje nieme h, które oddziela czasownik od samogłoski o. L'altro i d'economia niosą swoje apostrofy. Perché przychodzi ze współczesnym akcentem ostrym, choć wydanie drukowane, z którego czytano to nagranie, składa je po staremu, perchè, z grawisem. Podwojone spółgłoski trafiają tam, gdzie włoski ich wymaga — settimana, bottega, avvertire, accadesse, sufficiente — łącznie z carro w non mettiamo il carro avanti ai buoi, które jest innym wyrazem niż caro. Dapprima i pianterreno zapisano jako pojedyncze wyrazy, tak jak robi to współczesny włoski, podczas gdy stare wydanie rozdziela je na da prima i pian terreno. Nazwiska Spinello Spinelli i Fiordalisa przetrwały nietknięte, a silnik zamyka nawet kwestię dialogową cudzysłowem ostrokątnym », tam gdzie strona drukowana stawia myślnik.

Nie jest bezbłędnie, a oba potknięcia siedzą dokładnie tam, gdzie należało się ich spodziewać: na dwóch krawędziach cięcia, gdzie silnik ma do dyspozycji tylko połowę frazy. Fragment zaczyna się w środku zdania i książkowe per filo e per segno wraca jako A filo per segno. Kończy się również w środku zdania, a pytanie z oryginału — la ragione sufficiente? I filosofi… — zostaje rozwiązane jako la ragione sufficiente: il filosofo! Żadnego z nich tu nie poprawiono. Poza tym pamiętaj, czym jest to nagranie: jeden wyszkolony głos czytający starannie do cichego mikrofonu, mniej więcej trudność wykładu albo dyktowanej notatki. Wywiad na rynku miejskim, gdzie trzy osoby mówią jedna przez drugą, nie wróci tak czysty — i nie wróci taki z żadnego automatu. Jakość nagrania pozostaje najważniejszym czynnikiem decydującym o wyniku.

Standardowy włoski wyrósł z toskańskiego Florencji — języka Dantego, Petrarki i Boccaccia, wygładzonego później przez Manzoniego — i to jego używają nagrania radiowo-telewizyjne, akademickie i profesjonalne. ConvertSpeech jest do niego dostrojony i radzi sobie z nim niezawodnie u różnych mówców, w różnym wieku i przy różnym tempie mowy.

Podział północ–południe to ten, który naprawdę usłyszysz. Mniej więcej wzdłuż linii La Spezia–Rimini kończy się podwajanie spółgłosek przez granicę wyrazu: rzymianin albo neapolitańczyk mówi „a casa" z długim c, mediolańczyk albo turyńczyk nie. Mówcy z północy udźwiękowniają s między samogłoskami, więc casa brzmi bliżej „caza", podczas gdy mówcy ze środka i południa trzymają je ostro. Toskańczycy zmiękczają c między samogłoskami niemal do h — la casa jako „la hasa", czyli gorgia toscana. A mówcy z południa rutynowo używają w codziennej narracji czasu passato remoto tam, gdzie północ sięga po passato prossimo, więc ta sama opowieść wraca jako andai, dissi, feci w Neapolu i sono andato, ho detto, ho fatto w Mediolanie. Wszystko to jest poprawnym włoskim i wszystko to dobrze się transkrybuje; oznacza tylko, że czas gramatyczny i rejestr Twojego transkryptu będą odzwierciedlać to, skąd pochodzi mówca.

Włoski szwajcarski to osobny przypadek. Używa się go w Ticino i w południowych dolinach Gryzonii, a strukturalnie jest w pełni standardowym włoskim, więc transkrybuje się równie niezawodnie jak włoski z Włoch. Różni się cienka warstwa słownictwa — helwetyzmy, w większości kalki z niemieckiego i francuskiego szwajcarskiej administracji. Azione to promocja w supermarkecie, a nie działanie; riservazione zastępuje prenotazione; comandare używane jest tam, gdzie Włochy mówią ordinare; a telefon komórkowy nadal bywa natel. Wychodzą one w transkrypcie takie, jak zostały wypowiedziane, i nie są błędami: to jest to, co mówca powiedział.

Prawdziwą granicą jest dialekt i warto powiedzieć precyzyjnie dlaczego. Neapolitański, sycylijski i wenecki nie są akcentami włoskiego — to odrębne języki romańskie, które rozwinęły się z łaciny równolegle, i każdy z nich ma własny kod ISO 639-3 (nap, scn, vec). Sardyński i friulski idą jeszcze dalej i są chronione jako języki mniejszościowe na mocy włoskiej ustawy 482/1999. Mówca posługujący się standardowym włoskim z akcentem neapolitańskim albo sycylijskim transkrybuje się dobrze. Mówca przechodzący na faktyczny neapolitański albo sycylijski mówi innym językiem i żaden system nastawiony na włoski — nasz również — nie odda tego wiernie; spodziewaj się przybliżenia zapisanego standardową włoską ortografią. Przy materiale silnie dialektalnym zdecydowanie najlepszy wynik dają czysty dźwięk i mówcy pozostający w standardowym włoskim.